على صدرايى خويى

237

ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )

ايران اقامت كند . او براى اين كار به شهرهاى ايران سفر كرده تا شهرى را كه از همه شهرها بهتر باشد براى سكونت انتخاب كند ولى او هيچ شهرى را پسند نمى كند و به مصر بر مى گردد . او در سفر به شهرهاى ايران نابسامانيهاى اجتماعى و اقتصادى و سياسى را كه ملاحظه نموده همه را با جزئيات در اين سفرنامه ثبت نموده است . لذا اين سفرنامه موجب بيدارى ايرانيان گشته و يكى از آثارى است كه در انقلاب مشروطيت ايران تاثير گذار بوده است . در آغاز اين چاپ دست اندركاران نشر در بارهء انگيزه خود از نشر اين كتاب چنين آورده اند : « روا نديدم كه اين گنج در زير خاك نهان ماند لهذا محض ملاحظهء حبّ وطن و هموطنان مخارج طبع و نشر آن را بر خود هموار نموديم . . . بلكه بزرگان وطن در مندرجات اين سياحتنامه به ديدهء انصاف نگريسته ماضى را به حال خود گذارند و به يك جنبش جوانمردانه به اصلاح معايب و مفاسد كه در انظار بيگانگان سبب كاهش شأن بلند دولت و ملت و خرابى ملك و پريشانى رعيت و مايهء چندين خوارى و شرمسارى ها ست برخواسته و آب رفته را به جو باز آرند ؛ ايران وايرانيان را چون ايّام گذشته در ميان همگنان آباد و سربلند دارند » . بعد از اتمام كتاب بخشى با عنوان « اين است مختصرى از بيانات دانشمندان ايرانى » ( ص 286 - / 240 ) آمده و در آن انتقاداتى در بارهء مسايل آن عصر ايران ذكر شده است . آغاز : به نام خداوند بخشنده مهربان . پيش از آنكه به نوشتن سياحتنامه ابراهيم بيك آغاز كنيم ، مناسب و لازم بود كه مختصرى از ترجمه حالش در اينجا نوشته شود . نوع خط : نستعليق . كاتب : عبدالله شيرازى . تاريخ كتابت : 1324 ق . به اهتمام : مالك مطبعه مظفرى . توضيحات : فاقد فهرست مندرجات ؛ چند نقاشى و تصوير در اثناى كتاب مناسب با مطالب كتاب چاپ شده است . محل چاپ : هند ؛ بمبئى . مطبعه : مظفرى . تاريخ : 1324 ق . تعداد صفحات : 286 ؛ اندازه : 14 * 22 ؛ تعداد سطور : 23 .